เทศกาลหนังใหญ่วัดขนอน มรดกวัฒนธรรมที่สัมผัสได้
2 เมษายน 2555 - 9:34:00
ข้อมูลจาก ไทยโพสต์ http://www.thaipost.net/
ณ พิพิธภัณฑ์หนังใหญ่วัดขนอนในวัดขนอน อ.โพธาราม จ.ราชบุรี ทุกตารางนิ้วเต็มไปด้วยตัวหนังใหญ่ทั้งตัวเล็กตัวใหญ่รวมทั้งหมด 313 ตัว ซึ่งเป็นสมบัติของวัดขนอนที่ได้ร่วมสืบทอดหนังใหญ่ มหรสพเก่าแก่กับชาวบ้านในชุมชนที่ได้รับการเผยแพร่จากภายในราชสำนักสมัยรัชกาลที่ 5
นับจากหนังใหญ่ชุดแรกคือ ชุดหนุมานถวายแหวน ริเริ่มโดยพระครูศรัทธาสุนทร หรือ "หลวงปู่กล่อม" ที่ชาวบ้านเรียกขาน จนปัจจุบันพระครูพิทักษ์ศิลปาคม เจ้าอาวาสวัดขนอน ยังต่อสู้และฟื้นฟูนาฏศิลป์แขนงนี้อย่างต่อเนื่อง ชุบชีวิตคณะหนังใหญ่วัดขนอนให้มีลมหายใจ โดยใช้วัดขนอนเป็นโรงเรียนหนังใหญ่เพาะพันธุ์นักเชิดหนัง ไม่ยอมให้หนังใหญ่ซบเซาไปตามยุคสมัยที่เปลี่ยนแปลงไป เป็นแบบอย่างการอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมโดยวัดและชุมชน
แล้วยังมีกิจกรรม "เทศกาลหนังใหญ่วัดขนอน" สืบสานและเผยแพร่มหรสพเก่าแก่ให้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางเมื่อราว 6 ปีก่อน แต่ละปีก็ได้รับความสนใจเพิ่มขึ้น ล่าสุดจัดขึ้นเป็นครั้งที่ 7 แล้ว โดยวัดขนอนร่วมกับจังหวัดราชบุรี วัฒนธรรมจังหวัด การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย สำนักงานเพชรบุรี และอำเภอโพธาราม สนับสนุนให้กลุ่มเด็ก-ชาวบ้านที่ได้มาเรียนและฝึกปรือการแสดงหนังใหญ่ ตลอดจนคณะหนังใหญ่วัดขนอนได้ถ่ายทอดความงดงามให้ศิลปะการแสดงหนังใหญ่ ปีนี้นอกจากไฮไลต์การแสดงแล้ว ยังเพิ่มสีสันสนุกสนานโดยมี “ครูมืด" ปราสาท ทองอร่าม, ครูถนอม และครูจรัญ จากกรมศิลปากร มาร่วมขับเสภาตลก ตอน พายบัวจับผี ซึ่งเทศกาลนี้ยึดบริเวณลานแสดงหนังใหญ่ วัดขนอน ต้อนรับผู้มาเยือนระหว่างวันที่ 13-14 เมษายนนี้
พระครูพิทักษ์ศิลปาคม เจ้าอาวาสวัดขนอน ผู้สืบสานหนังใหญ่วัดขนอน กล่าวว่า หลังจากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเห็นคุณค่าของศิลปะการแสดงหนังใหญ่ มีพระราชดำริให้ทางวัดช่วยอนุรักษ์หนังใหญ่ทั้ง 313 ตัวไว้ โดยมีมหาวิทยาลัยศิลปากรเป็นผู้สนองพระราชดำริสร้างหนังใหญ่ชุดใหม่แทน และทรงพระราชทานให้ทางวัดขนอนสามารถนำไปใช้ในการแสดงต่อไป
ปัจจุบันทางวัดได้จัดทำพิพิธภัณฑ์หนังใหญ่วัดขนอนขึ้นเพื่อเปิดเป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ให้กับกลุ่มผู้ที่สนใจเข้ามาศึกษาหนังใหญ่ ที่สำคัญได้เปิดฝึกสอนให้กับเยาวชนและคนในพื้นที่ได้มีโอกาสเข้ามาเรียนรู้ และเป็นส่วนหนึ่งของคณะเชิดหนังใหญ่วัดขนอน จนได้รับรางวัลจากองค์กรการศึกษาวิทยาศาสตร์และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือยูเนสโก ยกย่องให้เป็น 1 ใน 6 ชุมชนดีเด่นของโลก ที่มีผลงานในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู มรดกวัฒนธรรมเชิงนามธรรม และปี 2553 ได้รับรางวัล Thailand Tourisms Award ด้านการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรม ภาคกลางของ ททท. เราพยายามผลักดันให้เป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ศิลปะหนังใหญ่อย่างสมบูรณ์
ส่วนภารกิจด้านการอนุรักษ์ เจ้าอาวาสกล่าวว่า วัดขนอนได้รับอาสาสมัคร ผู้ที่มีความตั้งใจ มีใจรักและศรัทธาในศิลปะการแสดงหนังใหญ่เข้ามาฝึกหัดกับทางวัด ส่วนมากเป็นคนในพื้นที่ เพราะสะดวกเรื่องการเดินทางและมีความต่อเนื่องของการฝึกสอน โดยมีอาจารย์วิทยากรที่มีความรู้ความสามารถหรือปราชญ์ชาวบ้านถ่ายทอดศิลปวัฒนธรรมนี้ให้ผู้ที่สนใจหรือเยาวชน เพราะนับวันจะถูกลืมเลือน
"ปัจจุบันสมาชิกคณะหนังใหญ่ วัดขนอน มี 40-50 คน โดยจัดการเรียนการสอนสำหรับเด็กเยาวชนและสมาชิกใหม่ในช่วงหลังเลิกเรียนทุกวัน และชุดใหญ่จะใช้วันศุกร์-วันเสาร์ เวลากลางคืนในการฝึกสอน ส่วนดนตรีไทยมีการสอนทุกวันเวลากลางวันและเย็น อย่างละ 1 ชั่วโมง สำหรับการแสดงโรงมหรสพเปิดให้บุคคลทั่วไปชมทุกวันเสาร์ เวลา 10.00 น. และการแสดงรอบพิเศษเวลามีคณะทัวร์หรือคณะศึกษาดูงาน แล้วยังมีงานแสดงนอกสถานที่ การจัดเทศกาลหนังใหญ่วัดขนอนเพื่อให้หนังใหญ่ ศิลปะการแสดงขั้นสูงได้เผยแพร่" พระครูพิทักษ์ศิลปาคมกล่าว
“เทศกาลหนังใหญ่วัดขนอน ครั้งที่ 7" กำหนดจัดระหว่างวันที่ 13-14 เมษายน ตั้งแต่เวลา 15.00-21.00 น. เนรมิตบรรยากาศภายในงานแบบย้อนยุคและตามวิถีไทยโบราณ โดยมีการละเล่นและศิลปะแขนงต่างๆ อาทิ การเล่นหนังใหญ่แบบโบราณด้วยการเผากะลาเล่นไฟ ใช้แสงไฟจากกะลาในการแสดง และการแสดงวัฒนธรรม 4 ภาค อาทิ โขนล้านนา การแสดงหุ่นละครเล็ก หุ่นคน หุ่นกระบอก ดิเกร์ฮูลู หนังตะลุง จากภาคใต้ ลิเกย้อนยุค ฯลฯ
นอกจากนี้ยังมีการแสดงศิลปะด้านงานฝีมือจากกลุ่มคนราชบุรี เช่น ช่างสิบหมู่ การปั้นหัวโขน การปั้นปูน การแกะสลักไม้ การปั้นโอ่ง ซึ่งผู้เข้าร่วมงานสามารถเลือกซื้อสิ้นค้าไว้เป็นที่ระลึกได้ การสาธิตการทำอาหารพื้นบ้านและขนมหวาน พร้อมอร่อยกับอาหารไทยพื้นบ้านของชาวไทย-ชาวมอญ อาทิ ข้าวแช่ การกวนกาละแม ไปจนถึงการประกวดกลองยาวระดับชุมชน
ไปสัมผัสหนังใหญ่ในบรรยากาศย้อนยุคดู การันตีความงดงามและสนุกสนานครบครัน พร้อมสรรหาของกินแบบพื้นบ้านสุดอร่อย ดูคนเชิด รู้จักนาฏศิลป์ดั้งเดิมแล้ว อยากชวนไปเรียนรู้ผ่านศิลปะตัวหนัง เพราะมีประวัติน่ารู้มากมายรวบรวมไว้ในพิพิธภัณฑ์หนังใหญ่วัดขนอน ไปสัมผัสกับความยิ่งใหญ่ของมรดกทางวัฒนธรรมไทยกันได้เลย.
อ่านทั้งหมด:
537,
ความเห็นทั้งหมด:
0