บทที่ 1

บทนำ

ความเป็นมาและความสำคัญของการรายงาน

                กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี เป็นสาระการเรียนรู้ที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับงาน อาชีพ และเทคโนโลยี มีทักษะการทำงาน ทักษะการจัดการ สามารถนำเทคโนโลยีสารสนเทศและเทคโนโลยีต่างๆ มาใช้ในการทำงานอย่างถูกต้อง เหมาะสม คุ้มค่า และมีคุณธรรม สร้างและพัฒนาผลิตภัณฑ์หรือวิธีการใหม่ สามารถทำงานเป็นหมู่คณะ  มีนิสัยรักการทำงาน ขยัน ซื่อสัตย์ ประหยัด และอดทน อันจะนำไปสู่การให้ผู้เรียนสามารถช่วยเหลือตนเอง และพึ่งตนเองได้ตามพระราชดำริเศรษฐกิจพอเพียง สามารถดำรงชีวิตอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข ร่วมมือและแข่งขันในระดับสากลในบริบทของสังคมไทย

                หลักสูตรเป็นกลไกลสำคัญในการพัฒนาคุณภาพการศึกษาเพื่อให้คนไทยเป็นคนดี มีปัญญา   มีความสุข มีศักยภาพพร้อมที่จะแข่งขันและร่วมมืออย่างสร้างสรรค์ในเวทีโลก จึงได้รับการปรับปรุงด้วยเหตุผลจากข้อจำกัดหลายประการ เช่น ไม่สามารถสะท้อนสภาพความต้องการที่แท้จริงของสถานศึกษาและท้องถิ่น ไม่สามารถสร้างพื้นฐานในการคิดสร้างวิธีการเรียนรู้ให้สามารถเผชิญปัญหาสังคมและเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ไม่เกิดค้นคว้าจากแหล่งการเรียนรู้ที่หลากหลายในยุคสารสนเทศ  สถานศึกษาจึงต้องจัดกระบวนการเรียนรู้ที่เน้นการฝึกทักษะกระบวนความคิด การจัดการเผชิญสถานการณ์ และการประยุกต์ความรู้มาใช้ป้องกันและแก้ไขปัญหา (กรมวิชาการ, 2545) กระบวนการจัดการศึกษาต้องเน้นส่งเสริมให้นักเรียนสามารถพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มศักยภาพ เป็นการเปลี่ยนแปลงวิธีการคิด วิธีการปฏิบัติ และการจัดการศึกษาของไทย ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าการศึกษาในทุกระดับต้องปฏิรูปการเรียนรู้ เพื่อการพัฒนาทางวิชาการเป็นการสร้างองค์ความรู้                   เพื่อพัฒนาสังคมต่อไป(กลุ่มนักวิจัยเทคโนโลยีทางปัญญา , 2549 )

                ด้วยวิธีการเรียนรู้ในปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปมากและรวดเร็ว เนื่องจากความก้าวหน้าขององค์ความรู้และวิทยาการใหม่ การพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศ การสื่อสาร และสังคมโลกยุคโลกาภิวัฒน์ (Globalization) ตลอดจนพัฒนาการของระบบที่ใช้ความรู้เป็นฐาน (Knowledge based Economy) ทำให้เกิดความต้องการเรียนรู้อย่างกว้างขวางในแทบทุกกิจกรรมของสังคม วิธีการเรียน รู้ของคนจึงขยายขอบข่ายการศึกษาจากในระบบ ไปสู่การศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัยเพิ่มมากขึ้น   ความต้องการดังกล่าว  ผลักดันให้เกิดกิจกรรมการศึกษาและแหล่งการเรียนรู้จำนวนมากหลากหลายขึ้นในสังคม

            กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี วิชา คอมพิวเตอร์  โรงเรียนเมืองใหม่  (ชลอราษฎร์รังสฤษฏ์) เห็นความสำคัญ  เข้าใจ  เห็นคุณค่า และใช้กระบวนการเทคโนโลยีสารสนเทศ               ในการสืบค้นข้อมูล  การเรียนรู้  การสื่อสาร  การแก้ปัญหา  การทำงาน  และอาชีพอย่างมีประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และมีคุณธรรม รู้จักวางแผนและปรับปรุงการทำงาน  ผลงานให้ดีขึ้นอยู่เสมอ เพื่อเป็นการประกอบอาชีพที่ดีในอนาคต ซึ่งการพัฒนาหลักสูตรนี้เป็นส่วนหนึ่งของการจัดการศึกษาให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมและความต้องการของท้องถิ่น ส่งผลต่อการพัฒนาคุณภาพการศึกษาและคุณภาพชีวิต เศรษฐกิจ และสังคม ดังกล่าวมาในข้างต้น โดยพัฒนาในด้านเนื้อหาของหลักสูตร รูปแบบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนที่เน้นการปฏิบัติ ร่วมกับการศึกษาจากชุดกิจกรรม และใบความรู้ต่างๆ    ซึ่งผลการจัดพบว่า ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนอยู่ในระดับพอใช้ แต่ทั้งนี้ การจัดกิจกรรม   การเรียนการสอนดังกล่าว  ผู้รายงานพบว่า  ในระหว่างการจัดการเรียนการสอนนักเรียนต้องเสียเวลาเพิ่มเติมจากการศึกษาเนื้อหาความรู้จากตำรา  ที่มีอยู่อย่างจำกัดเพื่อให้มีทักษะมากเพียงพอที่จะปฏิบัติกิจกรรมจนได้ผลสำเร็จ  ซึ่งหากมีตำราเพียงพอแล้ว นักเรียนจะสามารถเรียนรู้ได้ก่อนการปฏิบัติจริง อาจศึกษาก่อนเข้าห้องเรียน หรือทบทวนขณะที่ปฏิบัติได้  นอกจากนี้แล้วการสร้างแหล่งเรียนรู้ที่หลากหลายไว้ จะทำให้ผู้เรียนมีตัวเลือกที่ตนถนัด หรือสนใจเพิ่มขึ้น เป็นการขยายโอกาสทางการศึกษา ซึ่งจะทำให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนสูงขึ้นได้

           ในการจัดการเรียนการสอนนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่  2  พบว่า นักเรียนยังขาดคู่มือในการศึกษาเพิ่มเติม คือ เอกสารประกอบการเรียนโปรแกรม Paint จึงทำให้ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนต่ำกว่าเกณฑ์

                จากเหตุผลดังกล่าวผู้รายงานจึงพัฒนาเอกสารประกอบการเรียน   เพื่อเป็นอีกแหล่งเรียนรู้หนึ่งที่เป็นตัวเลือกเพิ่มเติมให้เพียงพอแก่ความต้องการของนักเรียน และนักเรียนสามารถยืมเรียนเพื่อไปศึกษาได้ตลอดเวลา  และพัฒนาให้นักเรียนมีทักษะการปฏิบัติมากขึ้น ลดภาระงาน เพิ่มความชำนาญแก่ผู้เรียนได้อย่างไม่จำกัด ซึ่งเป็นผลดีต่อการเรียนการสอนกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี วิชา คอมพิวเตอร์ เรื่อง โปรแกรม Paint โดยใช้นวัตกรรมเพิ่มประสิทธิภาพของการเรียนการสอน วิชา คอมพิวเตอร์ เรื่อง โปรแกรม Paint  

วัตถุประสงค์การศึกษา     

                1.  เพื่อพัฒนาเอกสารประกอบการเรียน วิชา คอมพิวเตอร์ เรื่อง โปรแกรม Paint ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์  80/80

                2.  เพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อน  และหลังการใช้เอกสารประกอบการเรียน วิชา คอมพิวเตอร์ เรื่อง โปรแกรม Paint

                 3. เพื่อวัดเจตคตินักเรียนที่มีต่อเอกสารประกอบการเรียน

สมมุติฐานของการศึกษา

                1.  ประสิทธิภาพของเอกสารประกอบการเรียนวิชา คอมพิวเตอร์ เรื่อง โปรแกรม Paint             มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80

                2.  ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน วิชา คอมพิวเตอร์ เรื่อง โปรแกรม Paint  ของนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่  2 ไม่ต่ำกว่าระดับ ดี

ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

                1.  นักเรียนมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน วิชา คอมพิวเตอร์ดีขึ้น

                2.  ได้มีเอกสารประกอบการเรียนวิชา คอมพิวเตอร์ เรื่อง โปรแกรม Paint  เพิ่มขึ้น เพื่อใช้พัฒนาผู้เรียนของกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี รวมทั้งได้เป็นแนวทางการพัฒนานวัตกรรมประเภทเอกสารประกอบการเรียนเรื่องอื่นๆ ที่ต้องใช้เป็นสื่อในการจัดการเรียนการสอน

ขอบเขตการวิจัย

                1.  ประชากร

1.1   ประชากรที่ใช้ในการศึกษาครั้งนี้ เป็นนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2551 ที่เรียนวิชาคอมพิวเตอร์ ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช2544 ของโรงเรียนเมืองใหม่(ชลอราษฎร์รังสฤษฏ์) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลพบุรี เขต 1 จำนวนนักเรียนทั้งหมด 240 คน

                            1.2   กลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 2/1   ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2551  ที่เรียนวิชาคอมพิวเตอร์  โรงเรียนเมืองใหม่(ชลอราษฎร์รังสฤษฏ์) จำนวนนักเรียนทั้งหมด  42 คน

                2.   เนื้อหาที่ใช้ในการสร้างเอกสารประกอบการสอน เป็นเนื้อหาที่มาจากสาระเพิ่มเติม   วิชาคอมพิวเตอร์ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 ตามหลักสูตรสถานศึกษาของโรงเรียนเมืองใหม่(ชลอราษฎร์รังสฤษฏ์) อำเภอเมือง จังหวัดลพบุรี เรื่อง การใช้โปรแกรม Paint 

                3.   ตัวแปรที่ศึกษา

                                1.  ตัวแปรต้น เอกสารประกอบการเรียน วิชา คอมพิวเตอร์ เรื่องโปรแกรม Paint

                                2.  ตัวแปรตาม ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน วิชา คอมพิวเตอร์ เรื่อง โปรแกรม Paint

นิยามศัพท์เฉพาะ

                1.   เอกสารประกอบการเรียน หมายถึง เอกสารประกอบการเรียน  วิชา คอมพิวเตอร์                         เรื่อง โปรแกรม Paint สำหรับนักเรียนช่วงชั้นที่ 1 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2           

                2.   ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน หมายถึง คะแนนที่ได้จากการทำแบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์            ทางการเรียน วิชา คอมพิวเตอร์ เรื่อง โปรแกรม Paint สำหรับนักเรียนช่วงชั้นที่ 1 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2           ซึ่งวัดพฤติกรรมครอบคลุมด้านความรู้  ความจำ ความเข้าใจ  และการนำไปใช้  

                3.   ประสิทธิภาพของเอกสารประกอบการเรียน วิชา คอมพิวเตอร์ เรื่อง โปรแกรม Paint    มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 80/80 หมายถึง อัตราส่วนของคะแนนเฉลี่ย  คิดเป็นร้อยละของคะแนนที่ทำกิจกรรมในระหว่างเรียน กับร้อยละของคะแนนเฉลี่ยในการทดสอบหลังเรียน ในการเรียนด้วยเอกสารประกอบการเรียน วิชา คอมพิวเตอร์ เรื่อง โปรแกรม Paint  ซึ่งในการวิจัยครั้งนี้ ตั้งเกณฑ์ไว้ที่ E₁  /  E₂ ไม่ต่ำกว่า 80 / 80 โดย

                                (1)  E₁ หมายถึง ค่าคะแนนเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละของจำนวนคำตอบ ที่นักเรียนตอบถูกต้องจาก การทำกิจกรรมระหว่างเรียนในแต่ละบทเรียนรวมกัน

                                (2)  E₂  หมายถึง ค่าคะแนนเฉลี่ยคิดเป็นร้อยละของจำนวนคำตอบ ที่นักเรียนตอบถูกต้องจาก การทำแบบทดสอบหลังเรียน

4. ประชากร  หมายถึง  นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่  2 จำนวน  240  คน  ภาคเรียนที่  2                     ปีการศึกษา  2551

กรอบแนวคิดการวิจัย